Twoje dziecko nie chce chodzić do szkoły? To może być fobia społeczna

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp

Twoje dziecko nie chce chodzić do szkoły? To może być fobia społeczna © Shutterstock Twoje dziecko nie chce chodzić do szkoły? To może być fobia społeczna

Widzisz, że twoje dziecko oddala się od rówieśników, nie potrafi odnaleźć się w grupie. Szkoła zaczyna być męcząca i trudna, wszystko, co się w niej dzieje wyzwala negatywne emocje. Twoje dziecko coraz częściej mówi o zmianie szkoły, a ty nie wiesz co robić. W gabinecie terapeuty okazuje się, że przyczyną tych trudności jest fobia społeczna. Czym jest i jak ją na wczesnym etapie rozpoznać? 

  • Fobia społeczna inaczej nerwica społeczna lub zaburzenie lęku społecznego często mylone z nadmierną nieśmiałością.

Fobia społeczna inaczej nerwica społeczna lub zaburzenie lęku społecznego jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń psychicznych. Często mylona z nadmierną nieśmiałością. Odczuwany lęk dotyczący kontaktów z innymi ludźmi, powoduje znaczne ograniczenia życiowe u osób z tym zaburzeniem.

Osoby z podejrzeniem fobii społecznej są mało towarzyskie i skryte, uskarżają się na brak tematów do rozmów oraz uważają się za osoby nieatrakcyjne. W szkole takie dziecko staje na przerwach gdzieś z boku, unika kontaktu wzrokowego, wystąpień publicznych (apeli), mimo że bardzo chciałby uczestniczyć w życiu klasy. Sprawiają wrażenie introwertyków, ludzi spokojnych i opanowanych.

Osoby cierpiące na fobię społeczną:

  • unikają wystąpień publicznych;
  • unikają jedzenia i picia w miejscach publicznych;
  • nie odzywają się w obecności innych;
  • unikają rozmów, zwłaszcza z osobami, które są dla nich autorytetem;
  • nie mogą pracować, gdy ktoś na nie patrzy;
  • prowadzą najczęściej samotny tryb życia.

Fobia społeczna ujawnia się zwykle w okresie dojrzewania – pierwsze objawy pojawiają się pomiędzy 17. a 30. rokiem życia. Choć w tym okresie rozwoju występuje równie często u chłopców, jak i dziewcząt, to w wieku dorosłym zaburzenie to jest dwukrotnie częściej obserwowane u kobiet.

Przyczyny powstania fobii społecznej

Jedną z przyczyn wystąpienia fobii społecznej może być odrzucenie przez grupę, np. przez rówieśników w szkole oraz strach przed kompromitacją. Pacjenci często ujawniają swój silny lęk, gdy od dłuższego czasu nie potrafią odnaleźć się w grupie. Mogą winić szkołę, nauczycieli, dyrekcje, że są nieprzyjaźni, ale najczęściej nie pokrywa się to z faktami. Najprawdopodobniej  wynika to z wewnętrznych przekonań dziecka.

Obniżona samoocena, brak umiejętności autoprezentacyjnych, zahamowanie ekspresji emocjonalnych to kolejne przyczyny występowania fobii.  Rozwój fobii społecznej mogły spowodować też doświadczenia z przeszłości, np. przemoc w szkole, rozwód rodziców, nadużycia emocjonalne, bądź fizyczne.

Wśród problemów związanych z fobią społeczną wymienia się tzw. lęk antycypacyjny. Najogólniej mówiąc, polega on na tym, że pacjent panicznie  boi się zdarzenia, zanim się wydarzy. Niepokój i związane z nim objawy somatyczne, np. drżenie rak i nóg, napięcie ciała, pocenie się rąk, mogą pojawić się kilka godzin przed zdarzeniem.

Tak silnie odczuwany lęk zaburza  równowagę biochemiczną. Podnosi się poziom kortyzolu (hormon stresu) i adrenalinę. Dziecko popada w negatywne myślenie o sobie, świecie i przyszłości. Myśli głównie o tym, jakie to wszystko straszne i dąży do ucieczki.  

Fobia społeczna: jak się ją leczy?

Fobię społeczną leczy się terapią poznawczo-behawioralną oraz farmakologicznie, głównie lekami przeciwdepresyjnym. W leczeniu fobii społecznej  bardzo ważne jest nauczenie pacjenta  kierowania uwagi na to, co przyjazne i dzięki temu dziecko ma większą kontrolę nad tym, jak reaguje na swoje myśli.

Fobia społeczna jest zaburzeniem lękowy, w którym pacjent myśli, że inni go negatywnie oceniają. W gabinecie okazuje, że młody człowiek myśli , że jest: „nie wystarczająco dobry”; „inni go na pewno nie lubią”; „jest do niczego”; „inni nie chcą z nim rozmawiać na przerwach”: „nie ma niczego ciekawego do powiedzenia”.

Dlatego praca terapeutyczna zaczyna się od zmiany sposobu myślenia. Należy uznać, że myśli, które podpowiada mózg są tylko myślami, a nie faktami. W pracy terapeutycznej zachęca się  pacjenta do przeanalizowania swoich myśli, zachowań, emocji wygenerowania zdrowszych myśli i zachowań.

To oczywiście kłamstwa, ale on w nie wierzy. Znana psycholożka Marshy Linehan stworzyła cały trening dla osób, które zmagają się z fobią  społeczną. Jednym z ważniejszych ćwiczeń jest nauka złapania dystansu.

Ćwiczenie „Złap dystans”: na czym polega?

  • Trzymajmy się faktów – te myśli to tylko opinie. Pacjent uczy odróżniania się faktów od własnych przekonań.
  • Założenie, że wewnętrzne lęki sprowadzają na złą drogę. Pacjent słyszy od terapeuty: „To tylko lęk tak do ciebie mówią”.
  •  Myśli to tylko myśli.
  •  Nie wierz we wszystko, co myślisz.
  • Nie muszę teraz reagować. Daj sobie czas na decyzję.
  • Jest jeszcze inne wyjaśnienie tego co wokół ciebie. Nie ma dowodów, że inni myślą krytycznie o mnie.
  •  Mogę odpuścić/puścić te myśli (nie wkręcać się w nie).
  • Co mogę w tej chwili zrobić? Jak sobie pomóc?

 Źródło: emocje.pro

Zobacz także:

Borykał się z piętnem wagarowicza, a to była fobia szkolna Odczuwasz lęk przed ptakami? To awizofobia (inaczej ornitofobia)

Zostaw komentarz