Sukiennice w Krakowie. Historia i ciekawostki

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp

Historia krakowskich Sukiennic rozpoczyna się w 1257 roku, kiedy to przy okazji lokacji Krakowa książę Bolesław Wstydliwy zobowiązał się postawić kamienną budowlę, która miała służyć handlarzom suknem. Stąd też nazwa – Sukiennice od handlu suknem, który dla przyjezdnych był dozwolony tylko w tym miejscu. Wzorem były drewniane kramy handlowe, otoczone straganami i budami.

Obiecane przez księcia Sukiennice miały postać dwóch rzędów kamiennych stanowisk, które tworzyły swego rodzaju uliczkę, przez środek Rynku. Uliczka ta była na noc zamykana z obu stron. Prawie pół wieku później, około roku 1300 Sukiennice zadaszono, co nadało im formę hali handlowej. W tej formie istniały do ok 1358 roku, kiedy to król Kazimierz Wielki kazał je wyburzyć. Na ich miejsce z rozkazu króla powstał nowy budynek, utrzymany w stylu gotyckim.

Środkowa hala miała 108 metrów długości i 10 metrów szerokości. Z dwóch stron znajdowały się kramy, na głębokość 7,5 metra. Łącznie dawało to 18 kramów. Wszystkie one były przykryte dachem i otwarte do wewnątrz poprzez ostrołukowe lub półkoliste portale. Ponadto od południa i północy dobudowane podwójne arkady. Cała budowla przypominała więc już dzisiejszy wygląd Sukiennic.

Sukiennice w Krakowie i ich renesans

Kolejny etap w rozwoju i ewolucji Sukiennic wyznaczył rok 1555, kiedy to Kraków nawiedził wielki pożar, w wyniku którego gotycka budowla całkowicie spłonęła. Już rok później przystąpiono do odbudowy Sukiennic, a prace trwały do 1559 roku. Wtedy to sukiennice nabrały renesansowego wyglądu. Zostały wykończone attyką o arkadowych podziałach i grzebieniem z tzw. maszkaronami. Wtedy także dobudowano kolumnowe balkony.

Dwa lata później, w roku 1601 przebito przejście przez środek Sukiennic i ozdobiono je ryzalitami. Kolejne lata w historii krakowskich Sukiennic to co prawda spokojny czas, bez niszczycielskich żywiołów, jednak także czas pozostawienia budowli samej sobie, bez należytej opieki, w skutek czego zaczęła ona popadać w ruinę.

Sukiennice krakowskie w ostatnich wiekach

Za generalny remont Sukiennic zabrano się dopiero w 1875 roku. To wtedy dobudowano ryzality na wschodzie i zachodzie oraz parterowe, arkadowe podcienia. Co ciekawe, na szczytach ryzalitów od strony wschodu znalazły wtedy swoje miejsce maszkarony, które były za razem karykaturami dotychczasowych prezydentów miasta.

Na podstawie rysunków Jana Matejki wykonał je Walery Gadomski. Ponadto hala dolna została w 1895 roku udekorowana herbami polskich miast oraz godłami i pieczęciami cechowymi. Sala górna natomiast zyskała wtedy rolę muzeum. Jednak najciekawszym aspektem tego fragmentu historii Sukiennic jest to, iż wspomniana dolna hala został wtedy przekształcona w dwie linie drewnianych kramów. Był to więc swoisty powrót do korzeni.

Sukiennice współcześnie

Współcześnie Sukiennice to dwa rzędy stoisk z pamiątkami, rękodziełem czy biżuterią. Natomiast na piętrze znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku. Ciekawostką jest to, iż do dziś pod podcieniami Sukiennic można zobaczyć zachowane, zabytkowe i co najważniejsze sprawne oświetlenie gazowe. Jednak to co przyciąga najwięcej turystów mieści się pod Sukiennicami. W samym budynku znajduje się wejście do Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Podziemia Rynku.

Miejsce to działa od 2010 roku i zajmuje niebagatelną powierzchnię 6000 m2, z czego 2/3 to ekspozycja archeologiczna. W swoich zbiorach ma m.in. ok. 700 eksponatów, 600 rekonstrukcji 3D. Można w tym miejscu zapoznać się z historią miasta oraz zobaczyć autentycznie zachowaną średniowieczną nawierzchnię Rynku Głównego. Muzeum jest w pełni multimedialne i w bardzo przystępny sposób pokazuje dzieje Krakowa od czasów lokacji po dzień dzisiejszy, dlatego też jest idealnym miejscem na wycieczkę z dziećmi.

Żródło

Zostaw komentarz