Mechanizm alergii oraz jej rodzaje

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Alergia jest problemem, który dotyczy coraz większą liczbę osób. Występuje ona na różnym tle. Przyczyn może być wiele. Dzisiaj chcemy Wam przedstawić mechanizm działania alergii oraz różne jej rodzaje.

Mechanizm działania alergii do dziś nie jest do końca znany. Przypuszcza się jednak, że pod wpływem działania określonego alergenu na ustrój powstają w tkankach swoiste przeciwciała. Są to globuliny czyli ciała białkowe. Posiadają one zdolność łączenia się w obrębie komórek tylko z tym alergenem, który dał początek ich powstaniu. Obecność przeciwciał nie jest przyczyną jakichkolwiek zaburzeń. Jednak w przypadku gdy ustrój uczulony ponownie napotyka alergen, dochodzi do połączenia go z przeciwciałem, a tym samym ujawnia się uczulenie w postaci patologicznych objawów. Objawy te nazywa się odczynem alergicznym. Odczyn alergiczny jest zespołem patologicznych reakcji uczulonego ustroju. Jest wywołany działaniem konkretnego alergenu. Reakcje ustroju w odczynie alergicznym można ograniczyć do trzech zasadniczych reakcji.

 

Pierwsza z nich to zwiększenie przepuszczalności śródbłonków naczyń włosowatych. Powoduje to przechodzenie płynnych składników krwi z naczyń krwionośnych do tkanek. W zależności od umiejscowienia wysięku powstają różne odczyny alergiczne. Jeśli wysięk jest obecny pod naskórkiem obserwuje się odwarstwienie naskórka i wykwit sączący zwany wypryskiem. Jeśli wysięk znajduje się w skórze właściwej powstaje pokrzywka. Jeśli natomiast wysięk jest w tkance podskórnej powstaje widoczny obrzęk alergiczny czyli tak zwany obrzęk Quinckego.

 

Drugą reakcją jest skurcz mięśni gładkich oskrzeli, naczyń czy przewodu pokarmowego. W przypadku skurczu mięśni gładkich oskrzeli pojawia się specyficzny obraz choroby alergicznej czyli dychawica oskrzelowa. Skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego wywołują kolki alergiczne i biegunki alergiczne. Natomiast skurcze mięśni gładkich naczyń krwionośnych wywołują ogólne i miejscowe zaburzenia w krążeniu, które mogą przyczynić się do powstania odczynów skórnych.

 

Trzecią reakcją jest uszkodzenie komórek aż do ich rozpadu i martwicy. Ten rodzaj odczynów spotykane są najczęściej w następstwie działania alergenów białkowych wprowadzonych poza jelitowo oraz alergenów bakteryjnych.

 

Mechanizm powstania reakcji alergicznych w tkankach opiera się przede wszystkim na uszkodzeniu struktury biochemicznej komórek pod wpływem połączenia się alergenu z przeciwciałem. Uszkodzenie to powoduje rozpad komórek i uwolnienie się wielu toksycznych substancji, a przede wszystkim swoistego hormonu tkankowego czyli histaminy. Posiada ona zdolność do kurczenia mięśni gładkich oraz rozszerzania naczyń włosowatych.

 

Alergia nie jedno ma imię ponieważ może być wywołana przez wiele czynników. W zależności od rodzaju alergenu oraz sposobu jego działania wyróżnia się kilka rodzajów i postaci alergii. Najważniejsze to choroby alergiczne, alergia śródzakaźna i anafilaksja.

 

Chorobami alergicznymi czyli alergozami nazywa się procesy patologiczne, których jedynym podłożem jest uczulenie. Objawy natomiast opierają się na odczynach alergicznych. Przyczyną alergozy są alergeny. Do chorób alergicznych można także zaliczyć idiosynkrazację. Polega ona przypuszczalnie na uczuleniu nabytym w czasie życia płodowego. Czasami ktoś jest uczulony na poziomki, a nigdy ich nie jadł. Proces uczulenia mógł zatem nastąpić w czasie życia płodowego za pośrednictwem matki.

 

Teraz czas na alergię śródzakaźną, W chorobach zakaźnych drobnoustroje oraz produkty ich przemiany materii wywołują stan uczulenia, a w następstwie odczyny alergiczne. Zjawiska alergiczne w tym przypadku są dodatkowym czynnikiem obecnym przy chorobie zakaźnej.

 

Anafilaksją nazywamy stan uczulenia, który powstał pod wpływem pozajelitowego wprowadzenia do ustroju obcogatunkowego białka. Odczyny alergiczne są bardzo gwałtowne. Anafilaksja nie jest alergią naturalną, nie powstaje samoistnie, ale pod wpływem zabiegów doświadczalnych lub leczniczych. Jedną z odmian odczynu anafilaktycznego jest choroba posurowicza. Pojawia się ona u osób z konstytucją alergiczną już po pierwszym wprowadzeniu do ustroju większej ilości obcogatunkowego białka. Po 8-10 dniach pojawia się wyraźne podwyższenie temperatury ciała, obrzęki i bóle stawów, obrzęk twarzy i węzłów chłonnych, dokuczliwy świąd skóry i pokrzywka. Powstanie tej choroby tłumaczone jest tym, że przy wprowadzeniu pozajelitowym znacznej ilości obcogatunkowego białka, część tego białka pełni rolę dawki uczulającej. Natomiast część krążąca w ustroju jako dawka wyzwalająca powoduje powstanie odczynów anafilaktycznych.

 

Leczenie alergii polega przede wszystkim na usunięciu alergenu z otoczenia osoby uczulonej. Czasami jednak jest to dość trudne. Znając już przyczynę alergii jest to zdecydowanie prostsze. Jednak leczenie alergii często wymaga przeprowadzenia swoistego odczulania. Działanie to opiera się na zjawisku mikroszoku czyli skeptofilaksji. W chorobach alergicznych polega ono na podawaniu na czczo znikomych ilości alergenu np. kilka kropli mleka rozcieńczonego w mleku. Powstające uczulenie w wyniku uwolnienia przeciwciał z komórek pozwala na spożywanie przez kilka godzin danego alergenu bez odczynów alergicznych. Na tej zasadzie opiera się także metoda zapobiegająca wstrząsowi anafilaktycznemu czyli metoda Besredki. Polega ona na wstrzyknięciu osobie uczulonej surowicy. Na początku jest to ilość 0,5 do 1 ml podskórnie, a następnie po około 1,5 godzinie pozostałą część.

 

Inną metodą leczenia alergii jest nieswoiste odczulenie. Polega ono na wstrzyknięciu pozajelitowym do ustroju jakiegokolwiek białkowego alergenu. Powoduje to pobudzenie układu siateczkowo-śródbłonkowego i wzmożenie wytwarzania przez niego przeciwciał. Nadmiar ich krążąc we krwi wiąże alergen, który dostał się do ustroju. Należy bowiem pamiętać, że odczyn alergiczny powstaje tylko wtedy kiedy alergen wiąże się z przeciwciałami w obrębie komórki.

 

Lecząc alergię sięga się także po środki przeciwhistaminowe. Mają one za zadanie hamowanie działania histaminy na komórkę. Czasami środki te są wyjątkowo skuteczne jednak nie hamują one wszystkich alergii. Przykładem są wszystkie objawy wstrząsu anafilaktycznego. Często alergię leczy się także hormonalnie. Leczenie to polega na na wywołaniu hipoergii lub anergii tkankowej za pomocą zmian środowiska wewnętrznego.

 

W przypadku nieskuteczności wyżej wymienionych metod stosuje się leczenie objawowe.

Zostaw komentarz